Γρηγόριος Ξενόπουλος: Κάποια Χριστούγεννα

Αγαπητοί μου,

Έναν καιρό στη ζωή μου, τα Χριστούγεννα τα γιόρταζα... την Πρωτοχρονιά. Πώς; Ακολουθούσα κανένα δικό μου καλαντάρι, ή είχα προσηλυτισθεί σε καμιά αίρεση;... Τίποτ' απ' αυτά. Μόνο που τον καιρό εκείνο, νιόφερτος στην Αθήνα, φοιτητούδι, σχεδόν παιδί, δεν μπορούσα να καταλάβω Χριστούγεννα χωρίς...  κουλούρα.

Στη Ζάκυθο, βλέπετε, όπου είχα μεγαλώσει, την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ, κόβουν με πομπή κάποια κουλούρα. Αντιστοιχεί με τη βασιλόπιτα που κόβουν εδώ την Πρωτοχρονιά -κομμάτι ονομαστικό για τον καθένα, φλουρί για τον τυχερό, και καθεξής, -αλλά δε μοιάζει και καθόλου. Άλλη πάστα, άλλη ζύμη, άλλη όψη, άλλη γεύση, άλλη μυρωδιά. Φανταστείτε ένα ωραίο ψωμί σιμιγδαλένιο, πιασμένο με λάδι, βαμμένο κίτρινο με ζαφουράνα, σπαρμένο μέσα με σταφίδες άσπρες και μαύρες, με κουκουνάρια, πορτοκαλόφλουδες κι ένα σωρό μπαχαρικά, και με μια κρούστα όλο σουσάμι και πυκνά φυτεμένα καρύδια, κάποτε μάλιστα και πασπαλισμένη με ψιλή ζάχαρη χρωματιστή. Αυτή είναι η ζακυθινή κουλούρα. Πώς να καταλάβαινα Χριστούγεννα χωρίς το «κομμάτι μου» απ' αυτήν; Και πού να 'βρισκα τέτοιο πράμα εδώ, στο βραδινό τραπέζι της παραμονής;

Χριστουγεννιάτικα κάλαντα με άρωμα Θράκης

Άποψη της κεντρική πλατείας της Κομοτηνής το 2009

Η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη στους μαθητές και στις μαθήτριές μου, που φαντάζομαι ότι αυτή τη στιγμή θα απολαμβάνουν τη θαλπωρή ενός γαλήνιου ύπνου(ίσως μετά από μία νύχτα ατελείωτης κραιπάλης). Τους εύχομαι ολοψυχα καλή χρονιά με υγεία, δύναμη και ευημερία, αλλά προπάντων επιμονή και υπομονή στον ανηφορικό δρόμο της γνώσης που έχουν επιλέξει να ακολουθήσουν. Και να μην ξεχνούν ότι η αληθινή ευτυχία συνίσταται στα απλά και στα καθημερινά, στα πράγματα που ανεπαίσθητα διαβαίνουν γύρω μας χωρίς να μπορούμε καν να τα υποψιαστούμε ή επιλέγουμε συνειδητά να τα αγνοήσουμε. Η ζωή απαιτεί τόλμη και ο καθένας οφείλει να αδράχνει τις ευκαιρίες που του παρουσιάζονται και να συνδιαμορφώνει το παρόν, αλλά και να προδιαγράφει το μέλλον του. 

Τα τρία Τ της επιτυχίας, σύμφωνα με τον Οδυσσέα Ελύτη είναι: Τέχνη, Τύχη, Τόλμη. 

Καλές γιορτές!!! Εις το επανιδείν!!!

Σ' αυτό το σπίτι που 'ρθαμε πέτρα να μη ραγίσει...

Σ' αυτό το σπίτι που' ρθαμε πέτρα να μη ραγίσει.

Πόσες φορές δε σιγοτραγουδήσαμε με τη "μελωδική φωνή" μας τον εν λόγω στίχο! Και πόσες φορές δεν χτυπήσαμε επίμονα-μέσα στο κρύο και τ' αγιάζι, αν και οι μελοδραματισμοί δεν μας πρέπουν χρονιάρες μέρες-την πόρτα κάποιου κακόκεφου τσιγκούνη, που αρνούνταν πεισματικά να μας ανοίξει, προσποιούμενος ότι απουσιάζει από το σπίτι. Αλλά, εμείς εκεί...Προβάλλοντας σθεναρή αντίσταση, εισβάλλαμε με περισσό θάρρος-ή και θράσος ακόμα-σε σπίτια γνωστών, φίλων, συγγενών, με την επιθυμία να επιδείξουμε τις φωνητικές μας ικανότητες, άδοντας Ελλήνων κάλαντα. Ίσως μέσα μας να έχουμε ακόμη βαθιά την αίσθηση της ελληνικότητας. Ίσως να επιδιώκουμε να ξαναπιάσουμε το κομμένο νήμα της παράδοσής μας, γιατί τα κάλαντα αναμφίβολα συνιστούν αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της παράδοσης. Πάντως το σίγουρο είναι ότι, όποια σκοπιμότητα και αν υπαγορεύει το ξεροστάλιασμά μας στο κρύο για λίγα ψίχουλα "ελεημοσύνης" (από τους πάλαι ποτέ φιλανθρωπους που θα ανεχθούν τα παράφωνα ξεφωνητά μας), τα κάλαντα αποπνέουν μία διάθεση αισιοδοξίας, φιλοσοφικής ενατένισης και θρησκευτικής πληρότητας.

Αφιερωμένο στους μαθητές και στις μαθήτριές μου μαζί με τις θερμότερες ευχές μου για υγεία, ελπίδα και δημιουργικότητα.

Ἔρρωσθε και ευδαιμονεῖτε.

Κάλαντα Θράκης

Χριστός γεννιέται, χαρά στον κόσμο,
χαρά στον κόσμο, στα παλικάρια.


Σαράντα μέρες, σαράντα νύχτες,
η Παναγιά μας κοιλοπονούσε.


Κοιλοπονούσε, παρακαλούσε,
τους αρχαγγέλους, τους ιεράρχες.

-Σεις αρχάγγελοι και ιεράρχες, στη Σμύρνη πηγαίνετε, μαμές να φέρτε.
Αγία Μαρίνα, Αγία Κατερίνα, στη Σμύρνη πάνε, μαμές να φέρουν.


'Oσο να πάνε κι όσο να έρθουν, η Παναγιά μας ελυτρώθη,
στην κούνια το ΄βάλαν και το κουνούσαν, και το κουνούσαν, το τραγουδούσαν.


Σαν ήλιος λάμπει, σα νιο φεγγάρι, σα νιο φεγγάρι, το παλικάρι,
φέγγει σε τούτον το νοικοκύρη, με τα καλά του, με τα παιδιά του, με την καλή τη νοικοκυρά του...

(http://christmas.pathfinder.gr)

Πατώντας εδώ μπορείτε να διαβάσετε ένα ενδιαφέρον άρθρο του Βαγγέλη Σταυρόπουλου με τίτλο "Αναφορά στα κάλαντα των Ελλήνων", δημοσιευμένο στο Αντίφων(εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση για τις Επιστήμες, τις Τέχνες, τη Φιλοσοφία, τη Θεολογία), από αυτά που τροφοδοτούν και γονιμοποιούν τη σκέψη μας.